Theo quan niệm phong thủy, cửa chính được xem như “khẩu” của ngôi nhà, là nơi dòng khí bên ngoài đi vào và lưu chuyển đến các không gian bên trong.
Do đó, khu vực cửa chính nên tạo được cảm giác rộng rãi, thông thoáng và sạch sẽ. Trước cửa không nên có quá nhiều vật dụng che chắn hoặc tạo cảm giác chật chội.
Đối với kiến trúc nhà phố, cửa chính còn ảnh hưởng trực tiếp đến mặt tiền công trình. Vì vậy, kích thước cửa cần được lựa chọn cân đối với chiều ngang ngôi nhà, chiều cao tầng và phong cách kiến trúc.
Không gian phía trước cửa chính được xem là khu vực đón khí trước khi đi vào nhà. Đây cũng là vị trí đầu tiên tạo ấn tượng khi nhìn vào công trình.
Gia chủ nên hạn chế bố trí cây quá lớn, tủ đồ, vật dụng hoặc những cấu kiện che khuất hoàn toàn cửa chính.
Nếu nhà có sân trước, khoảng sân nên được giữ gọn gàng và tạo lối đi rõ ràng từ cổng đến cửa.
Với nhà phố có mặt tiền nhỏ, thiết kế cửa kính, cửa có ô lấy sáng hoặc khoảng thông tầng gần khu vực phòng khách cũng có thể giúp không gian bên trong sáng và thoáng hơn.
Cửa chính không nên quá nhỏ so với mặt tiền vì dễ tạo cảm giác bí bách và gây bất tiện khi di chuyển.
Ngược lại, cửa quá lớn trong một ngôi nhà có diện tích nhỏ cũng làm mất tỷ lệ kiến trúc và khiến không gian mặt tiền thiếu cân đối.
Bởi vậy, ngoài yếu tố phong thủy, kiến trúc sư cần tính toán kích thước cửa dựa trên:
Trường hợp cửa chính, hành lang và cửa sau nằm trên cùng một đường thẳng thường được gọi là thế “xuyên đường”.
Theo quan niệm phong thủy, dòng khí đi vào cửa chính nếu có thể chạy thẳng ra cửa sau sẽ khó tạo được thế tụ khí.
Trong thực tế thiết kế, cách bố trí này cũng khiến người đứng bên ngoài có thể nhìn xuyên sâu vào không gian bên trong, làm giảm sự riêng tư.
Nếu mặt bằng hiện trạng đã rơi vào trường hợp này, có thể xử lý bằng vách trang trí, tủ thấp, cây xanh, lam hoặc thay đổi cách tổ chức nội thất để tạo khoảng chuyển tiếp.
Bếp và nhà vệ sinh đều là những khu vực có tính chất sử dụng riêng.
Nếu mở cửa chính và nhìn trực tiếp thấy bếp, không gian sinh hoạt bên trong dễ bị phô bày. Nếu cửa nhà vệ sinh nằm thẳng với cửa chính, tổng thể khu vực đón khách cũng kém kín đáo và thẩm mỹ.
Với nhà phố có diện tích hạn chế, không nhất thiết phải thay đổi hoàn toàn mặt bằng. Chủ nhà có thể sử dụng vách ngăn, tủ trang trí hoặc bố trí cửa lệch khỏi trục nhìn trực tiếp.
Khi lựa chọn kích thước cửa chính theo phong thủy, thước Lỗ Ban 52,2 cm thường được sử dụng để kiểm tra kích thước thông thủy, tức khoảng trống thực tế có thể đi qua khi cửa mở, không phải kích thước phủ bì của toàn bộ khung cửa.
Đây là điểm chủ nhà cần đặc biệt lưu ý. Nếu lấy đúng một con số đẹp trên thước Lỗ Ban nhưng lại dùng con số đó làm kích thước xây thô hoặc kích thước phủ bì khung, kích thước thông thủy sau khi lắp cửa có thể thay đổi.
Một số kích thước thông thủy thường được lựa chọn:
| Chiều rộng | Chiều cao |
|---|---|
| 81 cm | 212 cm |
| 81 cm | 215 cm |
| 87 cm | 212 cm |
| 87 cm | 215 cm |
| 89 cm | 218 cm |
Nhóm kích thước này phù hợp với những vị trí cửa có bề ngang hạn chế hoặc các công trình có quy mô nhỏ.
Đối với cửa 2 cánh, chiều rộng thông thủy có thể lựa chọn theo các mốc phổ biến khoảng:
Chiều cao thường gặp khoảng 212 cm, 215 cm hoặc 218 cm.
Tuy nhiên, cửa 2 cánh của nhà phố hiện nay có nhiều loại như cửa 2 cánh đều hoặc 2 cánh lệch. Do đó, kích thước thực tế cần tính thêm tỷ lệ từng cánh và kích thước khung.
Những ngôi nhà có mặt tiền rộng thường sử dụng cửa 4 cánh để tạo cảm giác thông thoáng và thuận tiện khi cần mở rộng lối đi.
Một số chiều rộng thông thủy thường được sử dụng là:
Chiều cao có thể lựa chọn khoảng 212 cm, 215 cm hoặc 218 cm tùy tỷ lệ công trình.
Các con số trên chỉ nên được xem là mốc tham khảo ban đầu. Khi thiết kế thực tế cần kiểm tra lại kích thước thông thủy trên thước Lỗ Ban 52,2 cm, đồng thời cân đối với chiều cao tầng, mặt tiền và hệ khung cửa.
Đo kích thước cửa theo Lỗ Ban cần lấy kích thước thông thủy sau khi hoàn thiện khung cửa.
“Môn đối môn” có thể hiểu đơn giản là tình trạng hai cửa nằm trực diện với nhau trên cùng một trục.
Trong phong thủy nhà ở, cách bố trí này thường được lưu ý bởi dòng khí từ cửa này có xu hướng đi thẳng sang cửa còn lại thay vì phân bổ đều trong không gian.
Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp hai cửa nhìn thấy nhau đều cần xử lý giống nhau. Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc khoảng cách, kích thước cửa, chức năng từng phòng và cách tổ chức mặt bằng.
Một số trường hợp thường được lưu ý gồm:
Hai cửa nằm trực diện trên cùng một trục là trường hợp “môn đối môn” thường gặp trong nhà phố.
Ngoài quan niệm phong thủy, việc các cửa nằm thẳng nhau còn có một số hạn chế về mặt sử dụng.
Ví dụ, cửa chính đối diện cửa phòng ngủ có thể khiến người bên ngoài nhìn trực tiếp vào không gian riêng tư.
Cửa chính đối diện nhà vệ sinh làm khu vực vệ sinh trở thành điểm nhìn ngay khi bước vào nhà.
Trong khi đó, cửa trước đối diện cửa sau có thể tạo luồng gió chạy xuyên nhà quá mạnh nếu cả hai cửa cùng mở.
Do vậy, khi bố trí mặt bằng ngay từ đầu, việc tạo độ lệch giữa các cửa thường mang lại hiệu quả tốt hơn cả về phong thủy, thẩm mỹ và công năng.
Không phải công trình nào cũng có thể thay đổi vị trí cửa sau khi hoàn thiện. Trong trường hợp cửa đã nằm đối diện nhau, chủ nhà có thể xử lý bằng các giải pháp kiến trúc và nội thất đơn giản.
Đây là một trong những giải pháp dễ áp dụng nhất.
Vách ngăn không cần phải xây kín hoàn toàn. Có thể sử dụng lam gỗ, vách trang trí hoặc tủ để làm gián đoạn trục nhìn giữa hai cửa.
Cách này đặc biệt phù hợp với trường hợp cửa chính nhìn thẳng vào bếp, cầu thang hoặc cửa sau.
Một chiếc tủ thấp, kệ trang trí hoặc cây xanh đặt đúng vị trí có thể giúp chuyển hướng tầm nhìn mà không làm không gian trở nên nặng nề.
Tuy nhiên, không nên đặt vật quá lớn ngay sát cửa chính bởi khu vực này vẫn cần đảm bảo giao thông thuận tiện và thông thoáng.
Nếu công trình đang trong quá trình sửa chữa, việc dịch cửa sang một bên thường là giải pháp hiệu quả hơn so với sử dụng quá nhiều vật phẩm phong thủy.
Chỉ cần thay đổi vị trí cửa một khoảng hợp lý để hai cửa không còn nằm chính xác trên cùng một trục cũng có thể cải thiện đáng kể cách tổ chức không gian.
Đây cũng là lý do việc tính toán mặt bằng ngay từ giai đoạn thiết kế rất quan trọng khi xây nhà trọn gói uy tín.
Ngoài “môn đối môn”, khi thiết kế cửa chính chủ nhà cũng nên lưu ý:
Khi lựa chọn khu đất và tổ chức mặt bằng từ đầu, chủ nhà cũng nên xem xét đồng thời hình dáng và vị trí đất theo phong thủy để hướng cửa và cách bố trí công trình có sự thống nhất.
Trong thực tế, diện tích đất, quy hoạch, hướng đường và đặc điểm nhà phố khiến không phải công trình nào cũng đạt được tất cả điều kiện phong thủy lý tưởng.
Ví dụ, một kích thước cửa có số đo đẹp theo Lỗ Ban nhưng quá nhỏ so với mặt tiền thì vẫn có thể làm kiến trúc mất cân đối. Ngược lại, việc cố xoay cửa theo một hướng nhất định nhưng khiến lối đi bất tiện cũng không phải giải pháp tốt.
Vì vậy, phong thủy nên được kết hợp cùng công năng, kết cấu, ánh sáng, thông gió và thẩm mỹ kiến trúc. Chủ nhà có thể tìm hiểu thêm các nội dung tại chuyên mục Kiến thức phong thủy của Style House trước khi lên phương án xây dựng.
Cửa chính là một trong những vị trí quan trọng của ngôi nhà. Việc lựa chọn đúng vị trí, kích thước và tránh các lỗi như “môn đối môn” ngay từ bước thiết kế sẽ giúp không gian sống thông thoáng, thuận tiện và hài hòa hơn.